Merhaba Skip. İlk uçak şimdi düşüyor.
Niyetiniz sivilleri öldürmekse
vahşeti nasıl tanımlarsınız?
Hazır.
Bombalar atıldı.
Dresden, korkunç derecede iyi giden bir baskındı.
Muhteşem uçaklar yeri ateşe boğuyordu.
Dehşet içinde kaçmaya çalışan insanları
ayıran şey patlamakta olan binalardı.
Almanların ne kadar savaşacağını bilmediğimiz için
herkesi öldürmek zorunda kalabiliriz çünkü durmuyorlardı.
O İkinci Dünya Savaşı'nın en tartışmalı Britanyalı subayı.
Fanatik birisi.
Etik olarak doğru muydu değil miydi?
İşte asıl soru bu.
Dresden bombardımanı İkinci Dünya Savaşı'nın en tartışmalı
olaylarından biridir.
Şimdi uzmanlıkla renklendirilmiş dünyada nadir bulunan görüntüler
daha önce hiç görmediğiniz bir hikâyeyi anlatıyor.
15 Şubat 1945 sabahında
Alman şehri Dresden enkaz içinde yatmaktadır.
Müttefiklerin göklerdeki tam kontrolünün bir kanıtı daha.
Ama günler içinde Dresden hikâyesi hakkında bilinmeyenler ortaya çıktı.
Almanya içinden gizli bir kaynak basına şok edici resimler verir.
Önceden bilinmeyen seviyede bir sivil yıkımı ve ızdırabı
dünyaya duyurulur.
Birdenbire, Birleşik Krallık ve ABD halkı
"Nasıl olur da bizim uçaklarımız, bizim adımıza
sivillere bu dehşeti yaşatır? Bu kabul edilemez."
demeye başlar.
Dresden'ın askerî bir değeri olmayan,
kültür şehri olduğu duyurulur.
Ve iddialara göre yüz binlerce erkek, kadın ve çocuk
öldürülmüştür.
Uzun zamandır kötülüğe karşı savaşıyor gibi görünen Müttefikler
görünüşe göre vahşi bir eyleme imza atmıştır.
İkinci Dünya Savaşı'nda durum bambaşka.
Bütün kurallar bir kenara atılmış durumda.
Britanya ve ABD bu duruma nasıl gelmişti?
Dresden hakkındaki gerçek neydi?
Altı yıl önce, Nazi Almanyası, mekanize saldırılarla
Avrupa'yı hem karadan hem de havadan
yerle bir ediyordu.
Fransızlar, Belçikalılar ve Hollandalılar sıkıştırılmış,
Britanya Yurt Dışı Sefer Kuvveti Dunkirk sahillerinden kovulmuştu.
1940 yazına gelindiğinde Britanya tek başına kalır
ve Luftwaffe'in saldırısı altındadır.
Ama Britanya'nın yeni başbakanı teslim olmayı reddeder.
Politikamız ne mi?
Bütün gücümüzle denizden, havadan, karadan savaşmak.
Bu korkunç zalimliğe karşı savaşmak.
İşte politikamız bu.
Britanya halkıyla arasının bozulmaması için
Hitler, Luftwaffe'ye Londra merkezine saldırmamasını söyler.
Ama o ağustos ayında bir sorti yanlışlıkla Oxford sokağı vurur.
Winston Churchill de küçük ve sürpriz bir baskınla
Berlin'i vurur.
Bu saldırıya Hitler'den korkunç bir cevap gelir.
Kraliyet Hava Kuvvetleri
üstümüze 2.000, 3.000 veya 4.000 kilo bomba bile yağdırsa
karşılık olarak bir gecede 150.000, 230.000, 300.000 bomba yağdırırız.
Birimizin yıkılacağı zaman gelecek
ve yıkılan Almanya olmayacak!
Luftwaffe, Britanya'nın moralini çökertmek amacıyla
eşi benzeri görülmemiş bir bombardıman seferi başlatır.
Dev baskınlarda termit gibi yanıcı maddelerle dolu
yangın bombaları, düzinelerce Britanya şehrine atılır.
Liverpool'da, Birmingham'da ve Coventry'de çok büyük yangın saldırıları olur.
Londra, art arda 50 günden fazla yıldırım saldırılarıyla vurulur.
Londra'ya karşı olan sefer
neredeyse başından beri 24 saatlik bir sefer.
Uçaklar yaklaştıkça, havada bir savaş olduğunu görüp duyabiliyorlar.
Bu yüzden Londralılar artık savaşın bir parçası olduklarını hissediyor.
Britanya'daki Alman hava baskınları 40.000'i aşkın kişiyi öldürür.
Öfkelenen ve artık varlığı için savaşan Britanya'da
şimdi karşılık verme iştahı uyanır.
Büyük bombalamaları kendi savaş stratejileri yaparlar.
Churchill'in, İkinci Dünya Savaşı'ndaki
bölge bombalama konusundaki görüşü değişir.
Başlarda çok fazla çekince belirtir,
bunun işe yaramayacağını söyler.
Bu düşmanın moralini kırmayacak, daha da güçlendirecektir.
Diğer yandan, hemen hemen her savaş alanında
galip gibi görünen Almanlara karşı bir saldırı yapabilme fırsatı
elinde bulunmaktadır.
Britanyalılara, 1941 yılına girerken,
özellikle yıldırım saldırıları sonrası, tüm gücünüzle savaşır mısınız deseniz
neredeyse herkesin cevabı "Evet." olurdu.
RAF'in kendi bombardıman tümeni Bombardıman Komutanlığı,
1939 yılından beri Nazi Almanyası'na hedefli baskınlar gerçekleştiriyordu.
Başlangıçta sorti yaparlar, hava pistleri ve petrol rafinerileri gibi
net hedefleri hedef alırlar.
Ama güpegündüz uçmak
bombardıman uçaklarını Luftwaffe saldırılarına açık bırakır.
Bir yıl içinde, RAF, filosunun çoğunu gece bombardımanlarına
göndermek zorunda kalır.
Geceleri, karanlığın koruması sebebiyle daha güvenli.
Bombardımanın tek ciddi problemi, geceleri yüksekten
bomba atarken yerdeki küçük bir hedefi vurmanın
imkânı yok.
Bombardıman uçaklarının gelişmemiş hedef teknolojisi
geceleri isabetli bombalamalar yapmak için
hiç elverişli değil.
1941 yazında gelen berbat bir raporu okuyunca
herkesin hedefini bırakın birkaç yüz metreyi,
sekiz kilometre kadar ıskaladığını fark ediyorlar.
Operasyonların ilk iki yılında
Bombardıman Komutanlığı, Nazi savaş makinesine çok az hasar verir.
Seferin bedeli büyük olur.
Almanya'nın güçlü hava savunması RAF mürettebatlarını katletmektedir.
Bu genç çocuklardan on binlercesi Alman gece avcı uçakları
ve uçaksavarları tarafından öldürülmüştü.
Ölü sayısı çoktu.
Kuyruk makinelisi nerede? Görüyor musun?
Jerry uçağı arkamızda.
Zikzak yapmayı sürdürün, peşimde uçaksavar var.
Vuruldu!
Bombardıman Komutanlığı'ndakilerin yaklaşık yüzde 55'i öldü.
Çeşitli yöntemlerle dev korkularını kontrol altında
tutmaya çalışıyorlardı. Bu yöntemler arasında çok içmek de vardı.
Çünkü orana bakıldığında çok açıktı ki büyük çoğunlukları
askerlik hizmetlerini canlı tamamlayamayacaktı.
1942'ye gelindiğinde, Bombardıman Komutanlığı'nın morali diptir.
O şubat ayında yeni bir başkomutan, işleri tersine çevirme
umuduyla atanır.
Adı Arthur Harris'tir.
Kısa süre içinde Bombacı Harris olarak bilinecektir.
İnatçıydı,
kabalık derecesinde dik kafalıydı.
Hava gücüne büyük tutkuyla inanırdı.
Britanya hükûmeti tarafından yapılması gereken önemli bir işi
yapması için tutulmuş bir saldırı köpeğiydi.
Bireysel olarak başarılı olursanız düşmanın en önemli yerlerine
en yıkıcı darbeyi vermiş olursunuz.
Onlara tam on ikiden vurun.
Tam bir fanatik.
Bir düşünceyi kafasına bir kere soktuğunda
değiştirmek imkânsız.
Diğer yandan komutan olarak harika biri.
Adamlarına aşırı iyi bakmış,
olabilecek en iyi teçhizatları vermiş,
mümkün olduğunca desteklemiştir.
Arthur Harris, Bombardıman Komutanlığı'nda
başka bir yaklaşım izler.
Gece baskınlarında artık özel olarak hedef alınmaz.
Harris bütün Alman şehirlerini hedef alır.
Şehir boyutunda bir hedefi vurabilirler.
İsabete gerek yok. Almanya'nın en büyük
şehirlerinden biri olan Hamburg boyutunda hedefler var.
Olay artık soğuk bir savaş hesabına geliyor.
Arthur Harris, şehir bombalamalarının
Almanya'yı teslim olmaya zorlayabileceği konusunda kararlı.
Çünkü işi büyütüp
sadece endüstri ve altyapıyı değil sivil evleri de
bombalamak istiyor.
Harris bu yeni yaklaşıma inanıyor
ve soğuk şekilde "İşçi Evsizleştirme" adını veriyor.
Bu Nazilerin savaş ekonomileri için erek duydukları insan gücünü azaltacak
ve Alman üretimine darbe vuracak.
Konsept,
savaşan ve savaşmayan arasında fark olmadığıydı.
Çünkü siviller sadece varlıklarıyla bile,
bir şeyler üretiyorlar ve savaş için değerleri var.
Almanya gibi uygarlaşmış hiçbir ülke şehirleri olmadan savaş yürütemez.
Şehirlerini yok edersek,
şehirlerini yakıp yıkarsak,
kazandık demektir.
Bombalamanın savaş kazandıramayacağını söyleyen birçok kişi var.
Buna cevabım, henüz bunun hiç denenmediği.
Almanya ilginç bir ilk deney yapacak
ve göreceğiz.
Harris'in bu stratejiyi uygulamak için güçlü, yeni bir silahı var.
RAF, ağır bombardıman uçağı filolarını hızla genişletiyor.
İkinci Dünya Savaşı'nın en ünlü bombardıman uçaklarından olan Lancaster
harika bir gece bombardıman uçağı.
Yüksek uçabiliyor, çok stabil platform,
ağır bomba yükü taşıyabiliyor.
Britanya'nın Almanya'ya karşı bir kara savaşı verebilmesi imkânsızdı.
İnsan gücümüz yoktu.
Kaynağımız, teknolojimiz
ve büyük bir hava kuvvetleri kurmak için
çağırabileceğimiz çok gönüllümüz yoktu.
Ağır Lancaster bombardıman uçakları zemin tarayıcı radar
ve radyolu yöngüdüm gibi yeni teknolojiler geliştirmekte.
Harris, yeni filosunu eğitir ve organize eder.
1942 yılında ABD, Avrupa'daki savaşa katıldığında
B-17 Uçan Kalelerinin yüzlercesini Britanya'da tutarlar.
Müttefik hava filosu artık durdurlamayacak kadar büyüktür.
Rüzgâr ektiler
ve şimdi fırtına biçecekler.
Eylül ayından Mayıs 1940'a kadar süren Londra yıldırım saldırılarında
Almanlar, Londra üstüne 18 bin ton bomba bırakmıştı.
1944 yılında, RAF, Almanya üstüne yarım milyon tonu geçik bomba attı.
Radar dışında, artırılmış olarak.
Bu devasaydı.
Elinizde çekiç varsa gidip çakacak çivi ararsınız.
RAF'de çok büyük, çok pahalı bir çekicimiz vardı.
Kendine ait bir momentumu da vardı.
24 Temmuz 1943 tarihinde,
Almanya'nın en büyük ikinci şehri olan Hamburg,
Gomorrah Operasyonu denen ortak Müttefikler baskınıyla vurulur.
Bir ateş fırtınası şehri kaplar.
Yerleşim yerlerinin yüzde 60'ı yok edilir
ve 43.000'i aşkın insan öldürülür.
Almanya'ya vurulan bu darbenin yıkımı
Winston Churchill'i bile şaşırtır.
Churchill'e Ruhr City'nin bombalandığı bir görüntü izletilir
ve Churchill neredeyse ağlamaklı olup "Canavar mıyız da bunu yapıyoruz?" der.
Churchill'in savaşı yönetim şeklinde ciddi bir ikilik var
ve bombardıman seferinde de bu ortaya çıkıyor.
O yıl, Müttefikler'in bombardıman seferinin artmasıyla
Nazi propaganda şefi Joseph Goebbels bütün Alman sivillerine seslenerek
topyekûn savaş dediği savaşa katılmalarını ister.
Topyekûn savaş istiyor musunuz?
Ama bombardıman baskınlarından sonra yaşananlar
Alman basınında önemsiz gösterilir.
HABER AJANSI
Müttefikler de kendi haberlerini takip ederek üstünde oynar.
Topluma, şehir bombalama seferlerinde askerî hedeflerin bombalandığı söylenir.
Savaşın en büyük hikâye dizilerinden biri,
Hamburg saldırıları.
Bombardıman uçaklarımızın yükleri şehirdeki askerî hedefleri yıktı
ve yüzlerce yangın çıkardı.
Genel nüfus bu politikadan gayet memnun görünüyordu.
Britanya halkının şehirlerine 1940 ve sonrasında saldırılmıştı.
Almanların hak ettiğini düşünenler vardı.
Harris'in bombalama seferi amansız.
Alman savaş makinesi gücünü kaybetmeye başladıkça
Karlsruhe, Bremen ve Stuttgart da dâhil olmak üzere
düzinelerce endüstriyel şehir
Müttefik baskınlarıyla ezilmişti.
Gerekirse her düşman savaş üretim merkezini
vurmayı teklif ediyoruz.
Artık bunu bitirmek üzereyiz.
Savaş bir yarıştır,
ödül de galibiyettir.
Yıkıcı şehir baskınları Nazi kaynaklarını eritse de
teslim olmayı reddederler.
Bu seviyede bir yıkım genelde işi görür
ama Nazi devletinde görmüyor çünkü Nazilerin demir yumruğu yüzünden.
Hitler'in dünyayı siyah veya beyaz olarak görmesi yüzünden.
Ya bin yıllık Reich ya da yok oluş.
Sonra, 1944 yazında,
Müttefik savaş çabalarının tüm odağı
D-Day ile değişir.
Tarihin en büyük kara işgal gücü Normandiya sahillerine saldırır
ve işgal altındaki Fransa'ya ilerler.
Harris'in yardımcısı, operasyonu
gereksiz bir tekne gezintisi olarak görüp baştan savar.
Ama çoğu gözlemciye göre, artık bu galibiyete giden en kesin yoldur.
Çoğu kıdemli Müttefik generalleri, Bombardıman Komutanlığı'nın
şehir saldırılarını durdurup
kara savaşını desteklemesini ister.
Lancaster'ın isabetli yeni hedef alma teknolojisinin
askerî hedefleri vurma konusunda çok daha iyi olduğunu bilmektedirler.
Harris buna tam bir zaman ve efor kaybı olarak bakıyordu.
Amerikalıların, Bombardıman Komutanlığı'ndan
petrol yatağı, petrol rafinerisi, fabrika gibi hedef isteklerini de öyle.
Bombardıman uçaklarının yardımıyla
Almanya savaş dışı kaldığından, şehir saldırılarını sürdürmek istiyordu.
İş için doğru adam olan Harris,
güçlerinin daha iyi kullanılabilmesi konusunda direndiği için
biraz yük hâline geliyor.
Harris'in isteksizliğine rağmen Churchill ona razı olmasını söyler.
Lancaster bombardıman uçakları nakliye amaçlı kullanılır.
Berlin'e karşı yeni bir şehir bombalama seferi olan
Gök Gürültüsü Operasyonu rafa kaldırılır.
Bölge bombalama işi sona ermiş görünmektedir.
Ama o kış, Müttefikler'in kara savaşı durmak zorunda kalır.
Htiler, Ardennes'de sürpriz bir karşı saldırı başlatır.
Bulge Muharebesi.
Doksan bin Amerikan askeri öldürüldü.
Britanya Ordusu da gücünü kaybetti.
Britanya'nın bakış açısı
"Almanlar ne kadar savaşacak bilmiyoruz,
herkesi öldürmemiz gerekebilir." idi.
Çünkü Almanlar durmuyordu.
Durmuyorlardı, pes etmiyorlardı.
Bu kahrolası savaşı bitirmeliyiz.
Müttefikler'in ilerleyebildiği tek yer doğu cephesi.
Sovyet Kızıl Ordusu, Stalingrad'daki kesin zaferleri sonrası ilerliyor.
Saldırı vahşice
ve Sovyetler Birliği'ne milyonlar insana mal oluyor.
O şubat ayında, Sovyet lideri Joseph Stalin,
Başkan Franklin Roosevelt ile Churchill'den
acil görüşmeler için Kırım'daki Yalta'ya gelmelerini ister.
Roosevelt, Churchill ve Stalin arasındaki ilişki
Yalta Konferansı'nda önceki toplantılara göre
çok daha gergindir.
Joseph Stalin, Sovyetler Birliği'nin Almanya'ya karşı
olan savaşta özellikle büyük kaybı alan taraf olması için
yalnız bırakıldıklarını düşünür.
Churchill ile Roosevelt savaşı hızlıca bitirmek istiyorsa
Kızıl Ordu'yu hareket hâlinde tutmalılar.
Batılı Müttefikler'in insan gücü verecek durumu yok
ama dev bir hava güçleri var.
Batı hava üstünlüğü sorunlarını çözebilir.
Churchill'in, bölge bombalamasının ahlakiliği konusundaki
kuruntuları kenara atılır.
Bu konuda Churchill ile Roosevelt çok çekinceliydi.
Çünkü bunu yapabilirlerdi ve görsel olarak çok etkileyici olurdu.
Bombardıman Komutanlığı'nın rafa kaldırdığı Gök Gürültüsü Operasyonu
masaya alındı ve doğu cephesi için ayarlandı.
RAF stratejistleri, Almanya'nın doğusundaki el değmemiş
şehirlere saldırmanın düşman hatları arkasında kaos ve yıkım
yaratacağını, Kızıl Ordu'nun ilerlemesine yardım edeceğini düşünürler.
Almanlar, Ruslarla savaşmak için doğu cephesine
adam ve malzeme taşımak zorunda,
bunun için de o şehirlerden geçmek zorundalar.
O şehirlere bombardıman uçakları saldırırsa
bu Almanlara ek baskı yükleyecek,
o şehirlerde kafa karışıklığına yol açacak
ve Almanların elindeki kaynakları sıkıntıya sokacaktır.
Sovyet stratejistleri planı onaylar.
Bir kez daha şehir bombalama seferi sahneye çıkmıştır.
Harris'e, doğu Alman şehirlerindeki hedef listesi verilir
ve amacın kaos ile karmaşa yaratmak olduğu söylenir.
Harris tamamen kendini haklı çıkarma peşinde.
Haklı olduğunu göstermek, kanıtlamak istiyor.
13 Şubat 1945 tarihinde gece çökmüştür.
Bir dalga RAF Lancaster bombardıman uçağı doğu İngiltere'deki üslerinden kalkar.
Manş Denizi'nden, özgürleştirilmiş Fransa'ya geçerler,
Belçika'dan da
Nazi Almanyası'na gelirler.
Artık düşman radarına girerler.
Bombardıman uçaklarının dizilişi, Almanları habersiz bırakmaya çalışır.
Britanyalılar, Alman savunmalarının
kafasını karıştırmak için dâhice icatlar yapmışlardı.
En ünlülerinden birisi Window.
Alüminyum folyo gibi bir sürü şerit alüminyum havaya bırakılırdı.
Hava alüminyum folyo ile dolunca radar delirirdi.
Yani Almanlar başta bir perde dışında
hiçbir şey görmediler. Bu perdenin arkasından
bombardıman uçakları çıkana dek.
Almanlar bu sebeple, Bombardıman Komutanlığı'nın
o gece nereye gittiğini bilmiyordu.
Nihayet, 21.00 civarında,
Lancasterlar folyoların arkasından ortaya çıkarlar.
Almanya üstünden güneydoğuya doğru gidiyorlardır.
Karanlığın korunması altında bile bir bombalama baskını tehlikeyle doludur.
Gökyüzünde ağır bir bombardıman uçağı olarak,
herhangi bir avcı uçağı koruması olmadan ilerlemek.
Kısa süre içinde mürettebatlar düşman bölgesinin hiç olmadığı kadar
derinlerine girerler.
Dev bir mesafe gidiyorlar,
muhtemelen İkinci Dünya Savaşı'nda çoğunun
yaptığı en uzun baskın.
Bu süre içinde saldırıya da açıklar,
uçaksavar saldırıları veya Alman avcı uçağı saldırıları mümkün.
Ne zaman bir şey sana vurabilir bilmiyorsun,
çok korkutucu olmalı.
Doğuya bu kadar gitmek, mürettebatın korktuğu bir şeydi.
Ama bu büyük şeylere katılmanın heyecanı,
mehtaplı gecelerde, gümüş bulutların arasında havada süzülmek falan.
Birçoğu korkunun yanı sıra bir gurur da taşıyordu.
Ama bu sortide, Alman Luftwaffe'sı
etrafta görünmüyordu.
Sayıları süregelen muharebeler ve azalan kaynaklar yüzünden küçülmüştü.
Ve bu akşam Lancasterların baskınına cevap bile veremiyorlar.
Sıra dışı derecede açık bir kış gecesi.
Öndeki kılavuz uçak ve işaretleyici uçaklar
hedeflerini net şekilde görür.
...sancak tarafına geniş! Hadi!
Hedef doğu Alman şehri
Dresden'dır.
Her şeyden habersiz halk, karnaval kutlamalarıyla geçen günü
bitirmektedir.
Dresdenlılar "Burası o kadar güzel ki kimse burayı bombalamaz." diyordu.
Maalesef yanıldılar.
Dresden, Saksonya'nın başkentidir
ve yüzlerce yıllık mimariyle dolu,
Almanya'nın en tarihi ve kültürel şehirlerinden biridir.
Elbe'nin Floransa'sı denirdi.
Pek çok batılının savaş arası yıllarda ziyaret etmeyi sevdiği bir şehirdi.
Seçkin bir mimarisi, çok sanatı vardı.
Kültürlü, eğitimli sınıflar tarafından
oldukça takdir edilen bir şehirdi.
Sadece kültürel merkez değil,
Üçüncü Reich'ta, ekonomide, yönetimde, Nazi Almanyası'nın dünyasında da
bir rolü vardı.
Avlanan, öldürülen Yahudiler vardı.
Nazi Almanyası'nın tüm karanlık yönleri.
Şehir bombalamalar tarafından hiç dokunulmamıştı.
Savaşta hırpalanmış diğer Alman bölgelerinden
kaçan mültecilerin sığınağı olmuştur.
Şimdiye dek Dresden sakinleri,
şehrin özel bir durum tarafından korunduğunu düşünüyordu.
İnsanlar birbirlerine her tür hikâyeyi anlatıyordu.
Şehirlerinin korunmuş hâlinin,
güzel saraylarıyla, savaştan sonra Müttefikler'in başkenti
olabileceğini düşünüyorlardı.
Dolaşmakta olan komik bir hikâye de vardı.
Churchill'in teyzesi orada yaşadığı için Dresden saldırıya uğramayacakmış.
Bu teyze kim bilmiyorum.
Dresden'daki bölge Nazi lideri çok kayıtsız biri.
Hava saldırısına karşı hiçbir hazırlık yapmıyor.
Kendisi için yaptırdığı derin, beton sığınak dışında
şehirde çok az bomba sığınağı bulunuyor.
Yani nihayetinde şehir hava saldırısına hiçbir şekilde hazır değildi.
Kimse Dresden'a saldırılmasını beklemiyordu.
Tamam çocuklar, 50 kilometremiz kaldı.
Ama RAF Bombardıman Komutanlığı için Dresden gerçekliği bambaşkadır.
Almanya'nın en büyük yedinci şehridir ve savaş ekonomileri için önemlidir.
Harris'in şimdiye dek şehre dokunmamış olma sebebi
Lancaster yakıt depolarının o yolu gidecek kadar geniş olmamasıydı.
Müttefikler'in istihbaratına göre Dresden'ın içinde ciddi miktarda
askerî üretim vardı.
Makineli tüfekler, tüfekler, tank çıkarma gemileri yapan
fabrikalar vardı.
Dresden dev bir demir yolu merkezi.
Dresden'den askerler doğu cephesine,
Verona'ya, İtalya cephesine gönderiliyorlar.
Hava baskın sığınaklarına çok az önem vermiş olmaları
RAF Bombardıman Komutanlığı'nın suçu değil.
Saat 22.00'da,
RAF kılavuz uçakları şehrin üstüne çullanır.
Neredeyse hiçbir uçaksavar ateşi almazlar.
Nazi yüksek komutası bütün silahları
doğudaki ön cepheye taşımıştır.
Mükemmel bir fırtına için her şey hazırdır.
Kılavuz uçaklar sorunsuz şekilde işaretleyici fişeklerini atarlar
ve hedeflerini tam tuttururlar.
Harris ve Bombardıman Komutanlığı'nın onlara verdiği hedef
pazar yerinin hemen yanındaki, Dresden konut sahasının kalbi olan
merkez stadyumdur.
Niye demir yolu değil?
Alman savaş hareketlerini bir arada tutan tutkal kesinlikle o.
Ama işaretleyiciler Altstadt'ı, tarihi kısmı hedef alıyor.
Dresden'ın Britanyalılar için askerî bir hedef olmadığı net.
Tabii ki Dresden'da savaş endüstrisi fabrikaları vardı
ama bunlar daha dış taraftalardı.
Britanya uçakları onları hedef almıyordu.
Britanya uçaklarının hedef aldığı şey pazar yeri Altmarkt'tı.
Biz omlet yaparken
uyarıyı duyduk ama bu defa gerçekti.
Tam şehrin üstündeydi.
Tamam çocuklar. Tamam.
Sol.
Normal şartlarda bombardıman uçakları uçaksavar ateşinden kaçar,
bombalarını hedef bölgesinden çok uzağa bırakırlardı.
Motoru hızlandırır mısın?
Ama bu gece eğitim manevrası gibi.
Merhaba Bombacı. Hazır olduğunuzda.
Bomba kapakları açık.
Bomba kapakları açık Bombacı.
Hazır.
Bombalar atıldı.
İki yüz kırk dört Lancaster bütün bombalarını
on beş dakikalık alana boşaltır.
Düşen bombaların sesi gittikçe yaklaştı.
"Sıradaki ne zaman gelecek?" diye düşündüm.
"Bizim evimize düşecek mi?"
İnsanın dizlerini titreten, dişlerini takırdatan, uyuşturan türden
bir korkuydu.
Devasa, yüksek patlayıcı uçak bombaları
ve 200.000 kümelenmiş yanıcı
Dresden'ın tarihi merkezine atıldı.
Bu net bileşim özellikle
binaların içine girip
yangın çıkarması için tasarlanmıştı.
Büyük patlayıcılar, 2.000 kiloluk bombalar,
sokaklardaki evlerin çatılarını uçurmuştu.
Daha sonra yüzlerce yanıcı madde o açık çatılara atıldı
ve her şey yandı.
Bu bileşim elbette binaları parçalayıp birçok yangın çıkardı.
O yangınlar bir kere yola çıkınca
birbirlerine yaklaşmaya başlarlar.
Dresden'ın kalabalık orta çağ sokakları ve ahşap evleri
yangınlar için mükemmel yakıtlardır.
Bu gece, sabit bir rüzgâr onları şehir genelinde taşır.
Yangın kendini besledi. Etraftan oksijen çekmeye başladı.
Kendi kendini besleyen bir yangındı.
İnsanın hayal bile edemeyeceği türden bir şey.
Dante'nin Cehennem'inin dış halkası gibi.
Birkaç saat sonra
beş yüzden fazla bombardıman uçağı taşıyan ikinci dev dalga gelir.
Bu, Harris'in, Luftwaffe'dan öğrendiği soğukkanlıca hesaplanmış bir taktiktir.
Bu ikinci baskın özellikle itfaiyecilerin
sokağa çıkıp yangınları söndürmeyi denemesi için yeterli vakit
verildikten sonra yapıldı.
Sonra yine devasa sayıda bomba gökten yağdı.
Ve ikinci baskın başladı.
Daha korkunçtu çünkü dışarıdaydık.
Kız kardeşim histerikleşmişti, onu sakinleştirmeye çalıştım.
Artık bir araya gelen nadir şartların etkisiyle
ateş fırtınası olarak bilinen durdurulamaz, yüksek hızlı
bir cehennem başlamıştır.
Yerde ciddi bir kasırga yaratır.
Çok yüksek hızda, bölgedeki havayı içine çeken
ve çok güçlü rüzgârlar yaratan aşırı sıcak bir hava.
Rüzgârlar o kadar güçlü ki insanları kaldırıyor, ağaçları söküyor,
arabaları kaldırıyor ve hepsini ateşlere çekiyor.
Şehrin yok edilişi çok daha etkili oluyor.
Şafak sökerken Amerikalılar gelir.
Bombacıları Dresden'ın askerî tren garlarına ve endüstrilerine yönelir.
Amerikan Hava Kuvvetleri sadece nokta atışı saldırı
yapmayı sevdiğini göstermeyi severdi.
Ama Dresden'ı bombaladıklarında, şehir, gece olan baskınlardan dolayı
hâlâ duman bulutları altındadır.
Yani özünde başka bir bölge saldırına girişirler.
Bir bombacı grubu hedefi tamamen yanlış belirler
ve Dresden yerine Prag'ı bombalar.
Lancaster bombardıman uçakları Britanya'ya indiğinde
RAF Bombardıman Komutanlığı görevin verimliliğinden çok etkilenir.
Sekiz yüzlük bir sortiden sadece altı uçak kaybetmişlerdir.
Sonraki gün Müttefik basını baskının başarısıyla övünür.
Bombardıman Komutanlığı Dresden'da
rutin olarak kullanılan teknikleri kullanıyordu.
Ama Dresden'da her şeyin sorunsuz gideceği tutmuştu.
Tek bir kusur olmamıştı.
Birkaç gün sonra
Alman tepkisi hızını toplar.
Almanya içinden gelen dedikodular insani trajedinin boyutlarını hissettirir.
Halk arasında, hava baskın savunmasının olmayışından dolayı öfke büyür.
Nazi Seçkinleri bir iç tepki olacağından ve herkesin
"Yeter, teslim olacağım." demesinden korkuyordu.
Parti lideri Bay Mutschmann Dresden'dan kaçmış
ve çevredeki dağlarda bir yere sığınmıştı.
Firari ve iğrenç biriydi.
İnsanlar Hitler'i ellerime geçirsem onu öldürürüm diyordu.
Ama herkesi şaşırtan şekilde, Nazi rejimi, korkunç Müttefik baskınının
ayrıntılarını örtbas etmek için çok az şey yapar.
Düşmanın kapıya dayanmasıyla Nazi propaganda lideri
Joseph Goebbels cesur yeni bir yol izler
ve kötü haberi satar.
Goebbels, Dresden'ı küçük göstermeye değil
büyük göstermeye, tavana çıkarmaya karar verir.
Dresden hakkında şu mesajı vermek ister.
"Karşısında olduğumuz barbarlık bu.
Bu berbat insanlar Almanya'daki güzel her şeyi yok etmek istiyorlar.
Savaşmaya devam etmek zorundasınız yoksa tamamen yok edileceğiz."
Goebbels, Dresden baskını sonrası çok vahşi bir şeyi salar.
Propaganda vebası bile denebilir.
Ve bulaşıcıdır.
Goebbels, Dresden'ın içinden isimsiz olarak korkunç fotoğrafları
ve görgü tanıklarının ifadelerini
İsveç ve İsviçre'deki tarafsız basın aracılığıyla sızdırır.
Onlara yaklaşık
iki yüz bin sivilin öldürüldüğünü söyler.
Goebbels için bunu bir terör saldırısı olarak yorumlamak,
dünyaya kendini haklı göstermek
ve Müttefikler'i terörist olarak göstermek için çok önemliydi.
Bu yüzden tarafsız basının Dresden'da olan korkunç şeyleri
anlatması için onlara ulaşmakta oldukça agresif davranmış,
Alman halkının desteğini alıp dünyayı da şok etmek istemiştir.
Dresden'daki savaş dışı insanların ölümlerinin şok edici fotoğraflarını
bulmak çok kolay olmuş olmalı.
Bence bir propaganda bakanı için bu çok kolay bir iş.
Birçok şehir sakini şehrin bombalanmaya bağışık olduğunu düşündüğünden
başta çalan hava baskın sirenlerini ciddiye almamıştı.
Görgü tanıklarının raporları ve resimler, Dresden ateş fırtınasının
merhametsiz cehennemini gösteriyor.
Dresden'ın hikâyesi Nazi başarısızlığından
Müttefik zalimliğine döner.
Tam bir kargaşa sahneleri olmalı.
Dehşet içinde kaçmaya çalışan insanlar,
çocuklarına veya sevdiklerine göz kulak olmaya çalışanlar,
birbirini arayanlar,
patlayan binalar tarafından ayrılmış insanlar.
Çocukların ayakta kalamayacağı kadar güçlü rüzgârlar.
Küçük çocuğu olan bir anne olarak,
böyle bir ortamda bir çocuğu
güvende tutmaya çalışmak nasıl bir histir hayal bile edemem.
Yanan sokaklardan koştum,
yüzüm ve saçım yanmıştı.
Korkunç görüntüler vardı.
Bazı insanlar
açık bir girişten geçtiklerinde, emme gücü o kadar yüksekti ki
buna karşı koyamayıp yanan binanın içine çekilerek ölmüşlerdi.
Yapabilenler parka veya baraja kaçtı.
Ama ya canlı canlı haşlandılar
ya da ikinci dalgada öldüler.
Bazıları onlara söylendiği üzere,
evlerinin altındaki birbirlerine bağlı kilerlere sığındı.
Ama ısı onları canlı canlı pişirdi.
Aşırı sıcak hava sızmaya başladı
ve kilerden aşağı inmeye,
zeminin üstünde yayıldığından daha hızlı şekilde yayılmaya başladı.
Yani sahiden kaçış yoktu ve Dresden ateş fırtınasının
en korkunç yanı da bu.
Bedenler erimişti.
Ölenlerin birçoğunun ölüm sebebi
yanarak ölmekten ziyade
boğulma veya zehirlenmeydi.
Kaçmak dışında bir kurtuluş yoktu. Ama nereye kaçılacaktı?
İnsanlar eriyen sokaklardan kaçmaya çalışırken
ayakkabılarının ayaklarından çıktığını fark edip
artık hareket edemiyor, oracıkta ölüyordu.
Hayatta kalmak sadece şans işiydi.
İki gün geçmişti ama Dresden hâlâ yanıyordu.
Kurtarma ekibinin, şehrin ana hava baskın sığınaklarından
birine girmesi yedi saat alır.
İçeri girince tek buldukları yeşil, kahverengi sıvılar ve kemiklerdir.
İçerideki 1.000 insanın tamamı
erimiştir.
Dürüst olmak gerekirse çok berbattı.
Babam bulundu. Dişlerinden tanınabilmişti.
Altstadt'taki istasyonlarında bekleyen bir sürü Alman askeri vardı
ve insanlar sahiden öldürüldü.
Başı ve bacakları yerde sallanan üst üste yığılmış cesetler.
Şehir merkezlerini bombalayarak kaos yaratmakta amacın
sivilleri öldürmek olduğuna odaklanmamız gerek.
Mümkün olduğunca çok sivil öldürmek.
Ne kadar çok sivil öldürürseniz kaos o kadar artar,
bu da savaşın kısa sürmesine daha çok katkı sağlar.
Ama elbette ki buna değmezdi.
Herhangi bir etki yarattığına dair hiçbir kanıtımız yok.
Ana sokaklar birkaç gün içinde yine kullanılabilir duruma gelmişti.
Fabrikalar bile yok edilmemişti.
Fabrikalar, hava pistleri gibi askerî amaçlarla kullanılabilecek
her şey yerli yerindeydi.
Dresden'daki sivillerin rastgele hedef alındığı haberleri
kısa sürede Müttefik gazetecilerine ulaşır.
Genç bir Amerikalı gazetecinin "terör bombalaması" ifadesi
sansürü geçer ve ABD genelinde yayınlanır.
Öncesinde izole olan bir toplumu bu haber şok eder.
Bu daha önce duyduklarımızdan farklı geliyor,
kalabalık bir şehirdeki mültecilerden yararlanmak.
Gazeteciler bunu yakaladı.
Batı basınında bir medya fırtınası yaratıldı.
Britanya parlamentosu tarafından sorular sorulmaya başlandı
ve Britanya hükûmeti savunmaya geçti.
Goebbels'in ana planı işe yaramaya başlar.
Alman hava savunmasının felaket başarısızlığı
Müttefikler için model bir krize dönüşür.
Haberi tarafsız basına verdiğinde,
Goebbels yalan söylemişti.
Ölü sayısını abartılı vermiş,
Dresden polis raporundan aldığı gerçek sayıya
bir sıfır eklemişti.
Gerçek ölü sayısı 25.000'di.
Goebbels, Dresden için dev bir sayı vermişti
ve bu sahte haberler tarihindeki en başarılı sahte haberlerden biridir.
Yani Goebbels'in söylediği 200.000'li sayılar doğru değildi.
Dresden şehrinde birkaç yıl önce
kurulan akademik bir komite
Dresden'da kaç kişinin öldürüldüğünü bulma amacı taşıyordu.
En yüksek tahminleri 25.000'di.
Dev bir sayı ama on katı kadar değil.
Toplama kamplarına gidip Nazilerin başkalarına karşı yaptıkları
canavarca davranışları gördükten sonra Müttefikler'in Dresden gibi
bir eylemi yüzünden Müttefikler'i suçlamaları
gerçekten büyük yüzsüzlük.
Ama Müttefikler bu yemi yuttu ve birbirlerine düştü.
ABD, Dresden'daki rastgele bombalamadan dolayı Britanyalıları suçlar.
Amerikalılar bölge bombalaması yapmadıklarını
göstermek için çok çalışmıştı.
Bombardıman Komutanlığı ile aynı kefeye konulmak istemiyorlardı.
ABD Hava Kuvvetleri'nin sorumluluğu reddetmesinden sonra
RAF Bombardıman Komutanlığı'nın eylemleri incelenmeye başlar.
Winston Churchill, sorumlu tutulabileceğinden korkar.
Artık başbakanın başka bir bombalama seferine ihtiyacı yoktur.
Batı cephesi nihayet hareket hâlindedir
ve Sovyetler, Nazi Almanyası'nın derinlerine girmiştir.
Yani o mart ayında, kendini şehir bombalaması politikasından
ayrıştırmaya başlar.
Şehir bombalaması, bölge bombalaması olayı
ona hep tersti.
İkisi arasında gidip geliyordu.
Bence Dresden'da yaşananlar sonrası oluşan itiraz fırtınası
onu bütün bu konu hakkında oldukça suçlu kıldı.
Eylemlerinin tarihçiler tarafından
nasıl yargılanacağı konusunda endişelenmeye başladı.
Hatta rotasını tamamen değiştirdi.
Gönderdiği notta, artık böyle aktivitelere girişmememizi
ve terör bombalaması gibi görünebilecek her şeyden
kaçınmamız gerektiğini söyler.
Churchill'in bölge bombalamasından kendini ayrıştırmasıyla
Dresden saldırısının suçu
Bombardıman Komutanlığı'nın acımasız lideri Arthur Harris'e kalır.
Harris'in bu seferi gerçekleştirmeye istekli olduğu kesin.
İşi buydu.
Ama insanlar bu baskının planını Harris'in yaptığını
düşünmeye başlarlar.
Aslında Dresden baskını kararının verilmesinde Churchill
önemli rol oynamıştır.
Harris çok kızmıştı
ve ün kazanan sözleriyle,
Dresden'ın tek bir Britanyalı bombacı askerin
kemiği bile etmeyeceğini söylemiştir.
Dresden sonrası
Bombardıman Komutanlığı'nın ve Arthur Harris'in itibarı
paramparça olur.
Harris savaştan sonra kimsenin kucaklamak istemediği birine dönüşür.
Kahraman değildir.
Birçok açıdan Britanya savaş gücünün tek büyük parçası olan
Bombardıman Komutanlığı, kimsenin bulaşmak istemediği birine dönüşüyor.
Bombardıman Komutanlığı'na son darbe Churchill'den gelir.
Zafer Günü konuşmasında, silahlı kuvvetlerin bütün kollarını
hizmetleri ve yaptıkları için överken
Bombardıman Komutanlığı'ndan hiç bahsetmez.
RAF Bombardıman Komutanlığı'nda
hizmet eden ve ölen 55.000 askerin
Londra'da, diğer Britanya Silahlı Kuvvetleri'nin yanında
bir anıta sahip olması 67 yıl almıştır.
Dresden bölge bombalamasının ahlaki yanı
bugün bile tartışılmakta olan, zor bir sorudur.
Orada kıstırılıp öldürülen Alman sivillerine karşı olan sempatimizle
gelecek aylarda Almanların öldüreceği
yüz binlerce insanı düşünüp dengelemeliyiz.
Dresden meşru bir hedefti. Almanya da direniyordu.
Tuhaf bir şey. Müttefikler'in İkinci Dünya Savaşı'ndaki
zaferleri o kadar kesindi ki Almanlar kurban oldu gibi.
Elbette, Hitler'e karşı savaşan
bir demokrasi için zor.
"İyiye karşı kötü." gibi.
Ama sınır yoktu.
Ne kadar sivil öldürsek o kadar iyiydi.
"Durun, bunu yapamayız." diyen yoktu.
Bence artık kendinize bir bakıp
"Bunu yaparak neye dönüştüm?" demeniz gereken bir nokta var.
Bence Dresden konusunda sorulması gereken bu.
Bu bir uyarı.
DRESDEN HAVA BASKININDA ÖLEN 25.000 İNSANIN ANISINA.
VE RAF BOMBARDIMAN KOMUTANLIĞI İLE ABD HAVA KUVVETLERİ İÇİN
UÇARKEN HAYATLARINI KAYBETMİŞ CESUR ASKERLERİN ANISINA.
Alt yazı çevirmeni: Anıl Can Çetinkaya